WITEZIE
293. Motyl paź królowej
Jeden z najpiękniejszych motyli krajowych, pojawiający się dwukrotnie w ciągu roku: raz na wiosnę — od IV do VI, drugi raz latem w VII i VIII. Motyle pokolenia wiosennego mają tło skrzydeł barwy jasnożółtej, motyle drugiego pokolenia są większe i ciemniej żółto ubarwione. Gąsienice po wylęgu są czarne. Przez okres pierwszych linień mają stożkowate wyrostki na każdym pierścieniu, w miarę wzrostu gąsienic pojawiają się u nich zielone pasy poprzeczne. Dorosłe gąsienice mają ubarwienie ciemne lub jasne, w zależności od szerokości pasów zielonych i czarnych. Gąsienice w pozie obronnej wysuwają z pierścienia przy głowie żółtopomarańczowej barwy wyrostki, wydzielające ostry, ale przyjemny zapach. Roślinami żywicielskimi gąsienic pazia królowej są rośliny baldaszkowe, jak dzika marchew, koper i in. Gatunek ten żeruje również w ogrodach na marchwi uprawnej. Ulubionym pokarmem gąsienic są kwiaty i nasiona, toteż najczęściej gąsienice napotkać można na kwiatostanach wysoko nad ziemią. Poczwarki pazia królowej, przyczepione są do roślin żywicielskich lub do przedmiotów, znajdujących się w pobliżu żerowiska. Gatunek zimuje w stadium poczwarki. Poczwarki są szarawe, czarnobrązowe lub zielonkawe, przystosowane barwą do podłoża.
294. Witeź żeglarz
Motyl równie piękny jak paź królowej, pojawia się w jednym, a w ciepłe lata w dwu pokoleniach. Lata od V do VI, a czasem i w VIII. Motyle drugiego pokolenia są większe i różnią się od pierwszego jaśniejszą barwą odwłoka. Gąsienice żerują na tarninach, wiśniach, jarzębinach, głogu, jabłoniach, śliwach, ałyczach w VII i VIII lub, jeśli występują w dwu pokoleniach, pojawiają się w VI i VII oraz VIII i IX. Gąsienice mają narządy obronne podobnie zbudowane, jak u gąsienic pazia królowej. Na zimę przepoczwarczają się, uczepione gałęzi. Poczwarki zimujące, mało zmienne w ubarwieniu, mają barwę zeschłych liści tarniny. Poczwarki z letniego pokolenia gąsienic bywają czasem barwy zielonej. Gatunek prawnie chroniony.
295. Niepylak apollo
Znajdujący się pod ochroną prawną gatunek występuje w górach i daje się zaobserwować na nasłonecznionych polanach i zboczach. Motyl pojawia się od VI do poł. VIII. Gąsienice po wylęgu z jaj mają barwę ciała czarną, uwłosienie rzadkie lecz wyraźnie widoczne, włoski u nasady czarne, bielejące od połowy długości. W miarę wzrostu gąsienicy zjawiają się na bokach ciała, bliżej strony grzbietowej, pomarańczowe plamy, a brodawki na stronie grzbietowej stają się ciemnoniebieskie i błyszczące. Spód ciała i miejsca między pierścieniami gąsienicy mają barwę szaroniebieską, wyraźnie odróżniającą się od aksamitnej barwy pozostałej części ciała. Słaba przyczepność odnóży jest przyczyną łatwego spadania gąsienicy na ziemię z zielonych łodyg i liści roślin pokarmowych. Z tego powodu gąsienice chętnie korzystają z martwych i szorstkich źdźbeł i patyków, na które wchodzą, aby żerować nad ziemią. Prowadzą bardzo ruchliwy tryb życia, szczególnie w ciepłej porze dnia. Oprócz podstawowego pożywienia w postaci liści i łodyg rozchodników spotykanych w górach, jak rozchodnik karpacki, czarniawy i biały, jedzą również sporadycznie rojnik, a w hodowli różne inne gatunki rozchodników. W hodowli rośliną żywicielską, właściwą dla gąsienic tego gatunku jest rozchodnik wielki i dodatkowo rozchodnik ostry. Gąsienica przed przepocżwarczeniem się buduje nad ziemią oprzęd tak rzadki, że poczwarka wygląda jak gdyby zawieszona w powietrzu-JJbarwienie poczwarki jest początkowo czarne, stopniowo jednak uzyskuje ona jasnoszaroniebieski nalot i po trzech dniacłrcał-kowicie zmienia barwę. Zimuje gąsienica w skorupce jajowej lub wg innych źródeł wykluwa się przed zimowaniem.